ReadyPlanet.com


รู้จักสมองไว้... ไม่ผิดหวัง >>> กลไกการทำงานของสมอง


วงจรสมอง : จุดเริ่มต้นความเป็นคนที่สมบูรณ์ 


นพ.อุดม เพชรสังหาร
ศูนย์พัฒนาอัจฉริยภาพเด็กและเยาวชน สถาบันรักลูก บริษัทรักลูกแฟมิลี่กรุ๊ป จำกัด

ความฉลาดของคนเราขึ้นอยู่กับวงจรเซลล์ประสาทอันซับซ้อนในสมอง

  

หากการที่เรารู้จักคิด มีความสามารถในการเรียนรู้ มีอารมณ์และความรู้สึก มีคุณธรรม สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้ คือคุณสมบัติของความเป็นคนที่สมบูรณ์ นั่นก็แปลว่าจุดเริ่มต้นของความเป็นคนที่สมบูรณ์เริ่มต้นที่การเกิดวงจรของเซลล์สมองวงแรกของเรานั่นเอง
 
สมัยอดีตเราอาจเคยมีการตั้งสมมุติฐานว่าขนาดสมองที่ใหญ่โต หรือมีรอยหยักที่สมองมาก เป็นผลให้คนผู้นั้นมีความฉลาดมากกว่าผู้อื่น แต่ทุกวันนี้เราไม่มีความเชื่อแบบนั้นกันแล้วครับ เพราะขนาดหรือรอยหยักนั้นไม่ได้บ่งว่าคนๆ นั้นจะฉลาดเสมอไป เพราะแท้จริงแล้ววงจรที่ซับซ้อนของเซลล์สมองต่างหากเป็นสิ่งที่ทำให้คนเราฉลาด

เมื่อเซลล์สมองมีการแบ่งตัวเป็นจำนวนมาก จะมีคำสั่งที่มาจากกรรมพันธุ์กำหนดหน้าที่ให้แต่ละเซลล์ เช่น ทำหน้าที่เกี่ยวกับการมองเห็น การได้ยิน เซลล์ที่ถูกกำหนดหน้าที่จะเคลื่อนย้ายอพยพเข้าประจำที่ กลุ่มที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับการได้ยินก็จะอพยพมาอยู่บริเวณด้านข้างของสมองหรือบริเวณขมับ กลุ่มที่ทำหน้าที่ด้านการมองเห็นก็จะไปอยู่ด้านหลังหรือบริเวณท้ายทอย 

พอเข้าประจำที่แล้ว หน้าที่ต่อไปของเซลล์ก็คือการงอกกิ่งก้านออกมาเชื่อมต่อกับเซลล์ตัวอื่นที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกัน ทำให้เกิดวงจรสมอง หนึ่งวงจรรับผิดชอบหนึ่งกิจกรรม กิจกรรมซับซ้อนวงจรก็ซับซ้อน วงจรเหล่านี้ส่วนหนึ่งเกิดขึ้นโดยธรรมชาติแต่ก็มีไม่มากนัก แต่ที่มีจำนวนมหาศาลก็คือวงจรที่เกิดขึ้นจากการเรียนรู้และการสัมผัสกับสิ่งแวดล้อมผ่านทางประสาทสัมผัส ผลของการเกิดวงจรก็คือความรู้ ความจำ สติปัญญา อารมณ์ ซึ่งจะส่งผลให้คนเราเกิดพฤติกรรมต่างๆ สิ่งแวดล้อมที่ดีย่อมส่งผลให้เกิดการเรียนรู้ที่ดีและนำมาสู่พฤติกรรมที่ดี

กิจกรรมบางอย่างที่ซับซ้อนมาก ต้องเชื่อมต่อกับกิจกรรมอื่นๆ หลายกิจกรรม วงจรของแต่ละกิจกรรมก็จะมาเชื่อมประสานกัน ทำให้มีความซับซ้อนมากขึ้น นั่นก็แปลว่ายิ่งใช้สมองวงจรก็จะยิ่งงอกงามขึ้น ซึ่งก็หมายความว่าจะยิ่งฉลาดขึ้น ในทางตรงกันข้าม หากไม่ใช้วงจรก็จะฝ่อหายไป และที่สำคัญก็คือหากไม่มีการกระตุ้นตั้งแต่เริ่มแรก วงจรที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนั้นๆ ก็จะไม่เกิดขึ้น แปลว่าคนๆ นั้นก็จะไม่มีความรู้ ทักษะ หรือความสามารถในเรื่องนั้น 

คงจะเห็นแล้วนะครับว่าวงจรสมองสำคัญต่อชีวิตของคนเรามากเพียงใด 

จาก: นิตยสาร Kids & School



ผู้ตั้งกระทู้ admin :: วันที่ลงประกาศ 2009-08-12 14:25:55 IP : 124.120.111.204


[1]

ความคิดเห็นที่ 1 (1973222)

ขอหนูได้ใช้สมองซีกขวาบ้าง

โดย: ดร.อรนุช ลิมตศิริ

สมองซีกขวาก็ช่วยให้หนูเป็นอัจฉริยะได้เหมือนกันนะ

รู้ไหมคะว่า หนูๆ ไม่ได้เรียนรู้ด้วยสมองซีกซ้ายเพียงซีกเดียว สมองซีกขวาก็ทำให้หนูเป็นอัจฉริยะได้เหมือนกัน

 

คุณพ่อคุณแม่เคยสงสัยมั้ยว่า "เด็กมีกระบวนการคิดและการย่อยข้อมูลอย่างไร" เพื่อตอบคำถามนี้ เราลองมาพิจารณาการทำงานของสมองซีกซ้ายและซีกขวาที่เป็นตัว กำหนดวิถีในการคิด การเรียนรู้ และการย่อยข้อมูลของเด็กแต่ละคนที่แตกต่างกันไป

รู้จักการทำงานของสมองของลูกน้อย

 
สมองสองซีกเชื่อมโยงต่อกันด้วยเยื่อประสาทที่เรียกว่า คอร์ปัส คาลโลซัม (Corpus Callosum) ซึ่งทำหน้าที่เชื่อมสมองซีกซ้ายและซีกขวา ระบบการทำงานของสมองสองซีกทำงานเหมือนกันแต่กลับข้างกัน นั่นคือ สมองซีกซ้ายควบคุมการทำงานของร่างกายซีกขวา และสมองซีกขวาควบคุมการทำงานของร่างกายซีกซ้าย
 
แม้สมองทั้ง 2 ซีกจะเหมือนกัน แต่ไม่ได้หมายความว่า สมองซีกขวาและซ้ายจะทำงานเหมือนกันทุกประการ เช่น ถ้าเราตรวจสอบความสามารถในการทำงานของมือทั้ง 2 ข้าง จะสังเกตเห็น "ความไม่เท่ากัน" ของการทำงานนั้นๆ และมีน้อยคนนักที่ถนัดการใช้มือทั้งสองข้างอย่างแท้จริง นี่เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งของความต่างขั้นพื้นฐานในการทำงานของสมองสองซีก และเมื่อไม่นานนี้ได้พบหลักฐานว่าสมองทั้งสองซีก มีการทำงานไม่เหมือนกันเลย ทั้งโครงสร้างและการทำงาน
 
การที่บอกว่าเด็กถนัดใช้สมองซีกขวาหรือซีกซ้าย เราไม่ได้หมายความว่าเด็กใช้สมองซีกใดซีกหนึ่งเพียงซีกเดียว แต่หมายถึงว่าเด็กนั้นใช้สมองซีกหนึ่งมากกว่าอีกซีก หนึ่ง สมองที่ถนัดจะย่อยข้อมูลส่วนใหญ่ก่อนหรือเร็วกว่าอีกข้างหนึ่ง

* สมองซีกซ้าย (บางครั้งอาจเรียกว่า สมองด้านวิชาการ) ทำงานเกี่ยวข้องกับ....
* การวิเคราะห์ข้อมูลในลักษณะเป็นขั้นตอน 
* การเรียงลำดับก่อนหลัง 
* จากง่ายไปหายาก 
* ความสามารถทางตรรกะ คณิตศาสตร์ 
* การสังเกตรายละเอียดและข้อเท็จจริง 
* ความสามารถในการตีความหมายสัญลักษณ์ทุกชนิด (ตัวอักษรหรือตัวเลข)
* ความสามารถทางภาษา (การถ่ายทอดความรู้สึกนึกคิดด้วยคำพูด)
* การอ่านออกเสียง ลายมือ การทำตามคำสั่งและท่องจำ
* สมองซีกขวา (อาจเรียกว่าสมองส่วนสร้างสรรรค์) ทำงานเกี่ยวข้องกับ.....
* ระบบการทำงานของประสาทสัมผัสแบบแฮปติค (Haptic) ซึ่งเป็นระบบที่รับรู้ข้อมูลทางผิวหนัง 
* การเคลื่อนไหวของข้อต่อผสมผสานกับการเคลื่อนไหวทั้งตัว
* ความสามารถในการใช้ร่างกายและพื้นที่รอบตัว ซึ่งเป็นความสามารถทางกีฬา มิติสัมพันธ์ 
* ความสามารถด้านรูปทรงและรูปแบบ ทางศิลปะ จินตนาการ การสร้างสรรค์ ขับร้อง ทำนอง ดนตรี จังหวะ ความไวต่อสี การสร้างจินตภาพและการคิดเป็นภาพรวม 
 
การศึกษาบ้านเราที่ผ่านมานั้น ให้ความสำคัญกับหลักสูตรที่ทำให้เด็กใช้สมองซีกซ้ายหรือเด็กถนัดสมองซีกซ้ายเป็นหลัก เพราะในระบบโรงเรียนส่งเสริมให้เด็กเรียนรู้ เรื่องราววิชาการ จดจำสัญลักษณ์ต่างๆ สอนให้เด็กอ่านและเขียนหนังสือ เรียงลำดับก่อนหลัง จากง่ายไปหายาก สนับสนุนให้เด็กท่องจำ เขียนสระ พยัญชนะ สะกดคำ การคัดลาย มือ ฝึกสังเกตรายละเอียด และทำตามคำสั่ง ทั้งหมดล้วนเป็นความถนัดของเด็กที่ใช้สมองซีกซ้ายทั้งนั้น ส่วนเด็กที่ถนัดใช้สมองซีกขวา ชอบใช้จินตนาการ ชอบดนตรี จังหวะ การวาดภาพ เรียนรู้ด้วยการเคลื่อนไหว ฯลฯ ไม่ค่อยได้รับความสำคัญเท่าไหร่นัก
 
กิจกรรมในชั้นเรียน ครูควรจัดกิจกรรมที่เหมาะสมกับเด็กที่ถนัดการใช้สมองทั้งสองซีก โดยเฉพาะควรให้เด็กได้ใช้สมองซีกขวาของตน ได้มีโอกาสแสดงความสามารถของตนออกมา และทำให้เด็กรู้สึกว่าตนเองประสบความสำเร็จ และมีความสุขในการเรียน

มาบริหารสมองซีกขวา..กันเถอะ
 
1.เคลื่อนไหวร่างกาย ควรให้เด็กเคลื่อนไหวร่างกายในลักษณะที่ให้สมองทำงานสลับกัน ซึ่งจะช่วยให้สมองทำงานได้สัดส่วนทั้งสองซีก ด้วยวิธีการต่างๆ ดังนี้
 
* แตะสลับ (มือซ้ายและเข่าขวา และมือขวาแตะเข่าซ้าย)
 
* เดินสลับแขนขา
 
* คลานสลับแขนขา
 
* นอนกลิ้งตัวบนพื้น

2.ฝึกเขียนในอากาศ หรือให้เด็กจับคู่กัน แล้วสลับกันเขียนบนแผ่นหลังของกันและกัน เด็กควรปิดตาขณะที่เพื่อนเขียนบนแผ่นหลังของตน การปิดตาจะช่วยให้การรับรู้ดีขึ้น

3.เคลื่อนไหวร่างกายเพื่อสร้างรูปทรง ตัวเลข หรือตัวอักษรต่างๆ
 
4.เขียนโดยอาศัยประสาทสัมผัสทางมือ โดยใช้วัสดุต่างๆ ทำเป็นคำหรือตัวเลข เช่น ข้าวสาร เมล็ดถั่ว ฯลฯ
 
5.เขียนโดยใช้จังหวะ ดนตรี การเคลื่อนไหวร่างกายประกอบเพลง
 
6.ส่งเสริมให้เด็กสร้างจินตนภาพ
 
7. ใช้สื่อการเรียนการสอนที่เป็นของจริง ฯลฯ

บ้านเราควรจะปรับปรุงกิจกรรมการเรียนการสอนใหม่ เพื่อสร้างเสริมและพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ จากการศึกษาเรื่องความถนัดของสมอง ทำให้เราเข้าใจว่าเด็กมีกระบวนการเรียนรู้ กระบวนการคิด และการย่อยข้อมูลด้วยวิธีอันหลากหลาย การที่เราพิจารณาถึงความถนัดของสมอง จะช่วยให้เราพบวิธีสอนและการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ที่สนองความต้องการเฉพาะตัวของเด็กแต่ละคน และจะช่วยให้เด็กเรียนรู้อย่างมีความสุขและพัฒนาได้เต็มศักยภาพของตัวเอง


จาก: นิตยสาร Kids & School

ผู้แสดงความคิดเห็น admin วันที่ตอบ 2009-08-12 14:26:57 IP : 124.120.111.204


ความคิดเห็นที่ 2 (1976229)

ทักษะที่เกี่ยวโยงกับความสามารถของสมองแต่ละซึก

ทักษะที่เกี่ยวโยงกับความสามารถของสมองแต่ละซีก (Skills associated with Hemispheric Specialization) สมองเป็นอวัยวะที่สำคัญที่สุดอวัยวะหนึ่งในร่างกายของคนเรา....

ทักษะที่เกี่ยวโยงกับความสามารถของสมองแต่ละซีก (Skills associated with Hemispheric Specialization)
สมองเป็นอวัยวะที่สำคัญที่สุดอวัยวะหนึ่งในร่างกายของคนเราเพราะการที่มนุษย์สามารถเรียนรู้สิ่งต่างๆ ได้นั้นจะต้องอาศัยสมองและระบบประสาทเป็นพื้นฐานของการรับรู้  รับความรู้สึกจากประสาทสัมผัสอันได้แก่ ตา หู  จมูก ลิ้น และการสัมผัส 

สมองมีหน้าที่สำคัญดังนี้
1. ควบคุมการรับรู้ การคิด การเรียนรู้และการจำ
2. ควบคุมการทำงานของอวัยวะต่างๆ ของร่างกาย
3. ควบคุมความรู้สึกและพฤติกรรม
ดังนั้นจึงเห็นได้ว่านอกจากสมองจะมีหน้าที่ในการรับรู้  สมองยังมีส่วนสำคัญในการคิด  การเรียนรู้  การจำ  และพฤติกรรมของมนุษย์ และยังมีส่วนสำคัญต่อการพัฒนาอวัยวะทั้งหมดในร่างกาย 
จากที่กล่าวว่าสมองมีส่วนในการควบคุมการทำงานของอวัยวะต่างๆ ของร่างกาย การทำงานของสมองจึงเกี่ยวเนื่องกับทักษะในด้านต่างๆ ของมนุษย์ดังนี้

สมองซีกซ้าย
(Left Hemisphere)

สมองซีกขวา
(Right Hemisphere)

ลายมือ

ประสาทสัมผัส

สัญลักษณ์

มิติสัมพันธ์

ภาษา

รูปทรงและรูปแบบ

การอ่าน

ความไวต่อสี

การออกเสียง(phonics)

การขับร้องและดนตรี

การมองเห็นรายละเอียดข้อเท็จจริง(การวิเคราะห์)

การถ่ายทอดทางศิลปะ

การพูดและการท่องจำปากเปล่า

การสังเคราะห์

การทำตามคำสั่ง

การสร้างสรรค์

การฟัง(และรับรู้)

การหลับตาแล้วมองเห็นภาพ/ความสามารถสร้างจินตภาพ(visualization)

การรับรู้และการโรงสัมพันธ์ทางโสตประสาท

(auditory association)

ความรู้สึกและอารมณ์

ที่มา: ดร. สุวิทย์  มูลคำ
ผู้แสดงความคิดเห็น ครูกิ๊ฟ วันที่ตอบ 2009-08-21 20:30:43 IP : 124.120.98.29


ความคิดเห็นที่ 3 (2017783)

ไม่ผิดหวังจริง ๆ คะ คุณครู     ขอบคุณมากสำหรับข้อมูลน่าอ่านคะ

ผู้แสดงความคิดเห็น แม่น้องภู วันที่ตอบ 2009-12-20 20:59:32 IP : 115.87.80.201


ความคิดเห็นที่ 4 (2106611)

louis vuitton travelling louis vuitton handbags eraser for darker suede Clean louis vuitton by hours and hours of manpower chanel bags louis vuitton mens fake.

ผู้แสดงความคิดเห็น chronos (lily-at-aol-dot-com)วันที่ตอบ 2010-09-10 18:29:24 IP : 125.126.157.28


ความคิดเห็นที่ 5 (2130736)

ิผมว่าดีผมถนัดมือขวาแต่หัดเขียนหนังสือมือซ้ายเพื่อป้องกันโรคอัลไซเมอร์ผมจะไม่ทำแล้วเพาะผมพบว่าสมองซีกซ้ายสั่งขวานั่นคือให้เราถนัดมือขวาตามหน้าที่ของสมองในการเขียน

แล้วสมองซีกขวาก็เอาไว้ใช้เล่นกีต้าร์ดนตรีครับผมเข้าใจแล้ว

ผู้แสดงความคิดเห็น ตั้น วันที่ตอบ 2010-11-22 16:51:12 IP : 110.164.21.179



[1]


แสดงความคิดเห็น
ความคิดเห็น *
ผู้แสดงความคิดเห็น  *
อีเมล 
ไม่ต้องการให้แสดงอีเมล


Copyright © 2010 All Rights Reserved.